MANILA – Ngayong Lunes, ilalahad ni Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. ang ikalawang State of the Nation Address (SONA). Sa mga kapos sa kaalaman, ang ibig sabihin nito ay talumpati tungkol sa kalagayan ng bansa.

Alinsunod sa Konstitusyon, ginaganap ito tuwing ikaapat na Lunes ng Hulyo. Sa Joint Session ng Kongreso ilalahad ng pangulo ang kanyang SONA.

Dahil nakaisang taon na sa panu­nungkulan si Pangulong Marcos, dito niya ibibida ang mga nagawa niya sa loob ng 12 buwan.

Ano ba ang mga ipinangako ni Marcos sa kanyang unang SONA noong nakaraang taon?

Sa sektor ng agrikultura kung saan siya tumatayong Agriculture secretary, inilahad niya ang plano para mapataas ang produksyon sa agrikultura sa pamamagitan ng tulong pinansiyal at technical assistance sa mga magsasaka.

Tungkol naman sa ayuda, na­ngako siya na ipagpapatuloy ang conditional cash transfer ng Department of Social Welfare and Development (DSWD) na mas lalong kilala sa tawag na Pantawid Pamil­yang Pilipino Program (4Ps) gayundin ang Assistance to Indivi­duals in Crisis Situations program.

Kinontra niya ang suhestiyon ni Finance Secretary Benjamin Diok­no na itigil na ang pamimigay ng ayuda na may kaugnayan sa CO­VID pandemic. Marami raw leakag­e o nabibigyan ng ayuda kahit hindi naman karapat-dapat.

Sa kabila nito, lalo pang nanganak ang ayuda program ng gobyerno nang ilunsad ang food stamp, hango sa Supplemental Nutrition Assistance Program (SNAP) ng Estados Unidos.

Nangako rin si Marcos na ipagpapatuloy ang Build, Build, Build program ng administrasyong Duterte, sa ilalim ng bagong pangalan na Build, Better, More o BBM.

Inatasan din niya noon ang Kongreso na aprobahan ang panukalang batas na bubura sa utang ng mga agrarian reform beneficiary.

Nagkaroon ito ng katuparan nang pirmahan ni Pangulong Marcos noong Hulyo 7, 2023 ang Republic Act 11593 o ang New Agrarian Emancipation Act. Dito ay binura ang higit P57 bilyong utang ng 610,054 ARB.

Kung inyong matatandaan, sa administrasyon ni yumaong dating Pangulong Corazon “Cory” Aquino ay namahagi ng lupa sa mga magsasaka sa ilalim ng Comprehensive Agrarian Reform Program (CARP) subalit nabaon naman sila sa utang sa pagbabayad ng lupa.

Tungkol naman sa lagay ng ekonomiya, inilatag niya ang target na 6.5 hanggang 8% real GDP growth kada taon mula 2023 hanggang 2028, ang single-digit poverty rate pagsapit ng 2028; ang 3% National Government deficit to GDP ratio pagsapit ng 2028, ang pagkamit ng upper middle-income status pagsapit ng 2024 at iba pa.

Maganda ang pigura na prinisinta ng pangulo pero nitong Hulyo, nagbabala ang chairman ng House committee on ways and means na si Albay Rep. Joey Salceda na malapit nang danasin ng Pilipinas ang fiscal crisis kung patuloy ang pag-utang ng bansa upang punan ang taunang budget deficit.

“Warning lang to our President. If you look at our first quarter figures, it’s not so good. Our tax to GDP has fallen from 14.6% to 12.4%,” babala ni Salceda.

“Pag nag-11.8 ‘yan, I think it’s fiscal crisis because our capacity to provide for the needs of our people and to pay for our liabilities. In other words, in terms of our sustainable debt, I think the 11.8 will be at the critical stage,” dagdag pa ng kongresista.

Kung umaangat ang ekonomiya ng ‘Pinas, kailangang masabayan din ito ng tamang pag-angat sa koleksyon ng Bureau of Internal Revenue (BIR). Tumataas naman ang revenue ng Bureau of Customs (BOC) dahil sa dami ng iniimport ng Pilipinas.

Pagbabalik ng face-to-face classes

Tungkol naman sa edukasyon, natupad din ang pangako ng pangulo na makabalik na sa eskuwelahan ang mga estudyante. Umarangkada na ang face-to-face classes noong Nobyembre 2022 matapos ang halos dalawang taon na blended learning bunsod na rin ng COVID-19 pandemic.

Kasabay nito ay ipinag-utos din niya ang pag-review sa K to 12 system dahil na rin sa dami ng mga nagrereklamong magulang. Ang naturang programa ay ipinatupad sa administrasyon ni da­ting P­angulong Benigno “Noynoy” Aquino III.

Kadiwa ng Pangulo

Binanggit din ni Marcos Jr. ang legasiya ng kanyang namayapang amang si dating Pangulong Ferdinand E. Marcos Sr. tulad ng mga Kadiwa rolling store.

Noong Hulyo 17, 2023, ini­lunsad ni Marcos Jr. ang “Kadiwa ng Pangulo” program sa lahat ng local government units sa buong kapulungan.

“Ang programa ng Kadiwa ay napakasimple lamang at tayo ay ginagwa natin ay nilalapit natin sa magsasaka ang palengke, kaya’t ‘yong mga middleman, added cost, ay binabawsan natin ng husto ‘yan para sa ganyang paraan ay maipagbili natin ng presyo na mababa,” wika ni Marcos matapos saksihan ang nilagdaang memorandum of agreement (MOA) sa pagitan ng Department of Agriculture (DA), Department of Trade and Industry (DTI) at iba pang ahensiya ng gobyerno.

Rendahan ang inflation

Ipinangako rin ng Pangulo na kokontrolin ang pagtaas ng inflation. Noong Hunyo 2023, bumaba sa 5.4% ang inflation, pinakama­baba na mula nang sumirit ito sa 8.7% noong Enero 2023. Ilan sa tinuturong dahilan ay ang pagbaba ng presyo ng pagkain at produktong petrolyo.

Sa kabila ng nagawa ng gobyerno sa inflation, hindi pa rin kuntento ang maraming Pilipino kung pagbabasehan ang resulta ng survey ng Pulse Asia noong June 19-23. Halos tatlo sa bawat limang Pinoy o 63% ang nagsabing dapat ito ang pagtuunan ng pansin ng gobyerno.

“Ibig sabihin, karamihan ng Pi­lipino parang hindi sila nasisiya­han o aprubado sa pagtugon ng administrasyon sa dalawang usa­ping ito, kahirapan at mataas na presyo ng bilihin,” wika ni Ronald Holmes na siyang presidente ng Pulse Asia.

Ipinangako rin ng pangulo na papaspasan ang mga railway pro­ject tulad ng North-South Commuter Railway, Metro Manila Subway Pro­ject, LRT-1 Cavite Extension, MRT-7 at ang common station na magkokonekta sa LRT-1, MRT-3 at MRT-7.

Kanyang sinabi sa SONA na ang mga tren ay nakapagbibigay ng “great potential as it continues to be the cheapest way of transpor­ting goods and passengers.”

Hindi nakasama sa unang SONA na Maharlika Investment Fund (MIF) pero simbilis ng kidlat itong naipasa ng Kongreso. Noong Hulyo 18, 2023 ay ganap na pi­nirmahan ni Pangulong Marcos ang MIF upang maging ganap na batas.

Ang MIF ay isang sovereign wealth fund kung saan ang pondo ay gagamitin sa pag-invest sa domestic at foreign corporate bonds, commercial real estate, infrastructure projects, at iba pa.

Ilang beses niyang inilalako sa abroad ang MIF at nagkaroon pa ng soft launching noong magtungo ito sa Switzerland noong Enero para dumalo sa World Economic Forum.

Sa kabuuang 22 panukala na hiniling ni Marcos na aprubahan ng Kongreso, isa lamang ang nakalusot – ang New Agrarian Emancipation Act o RA No. 11953.

Nangako na si Senador Ronald “Bato” dela Rosa na papaspasan ang pagpapatibay ng mandatory ROTC sa Senado dahil nahihiya na raw siya kay Pangulong Marcos.

Sa ikalawang SONA ni Marcos, may panibagong pakiusap na naman ang pangulo sa Kongreso. (Abante)