MANILA – Ipinahayag ng Commission on Elections (Comelec) nitong Miyerkules na pinag-iisipan nito ang mga opsyon sa pagsuspinde sa halalan sa ibang bansa, partikular sa Afghanistan at Ukraine.
Sa pagdinig ng Kamara, sinabi ni Comelec Director Sinoa Bea Wee-Lozada na hindi makakaboto ang mga rehistradong overseas voters sa dalawang bansang ito dahil sa patuloy na mandatory repatriation doon.
“There are two other countries that we likewise have pending reports from the DFA that we need also to declare possible suspension or even failure of elections in those two countries, specifically Afghanistan due to the mandatory repatriation,” wika ni Wee-Lozada.
Batay sa datos ng Comelec, mayroong 1,697,090 rehistradong botanteng Pilipino sa ibayong dagat, gayundin ang 27 sa Afghanistan at 15 sa Ukraine.
Matapos ang pagpapataw ng lockdown dahil sa pagtaas ng kaso ng coronavirus disease (Covid-19), pansamantalang sinuspinde ng Comelec ang pagboto sa ibang bansa sa Shanghai, China.
Idinagdag niya na ang pagboto sa ibang bansa ay sinuspinde rin sa mga bansang may mga alalahanin sa seguridad tulad ng Algeria, Chad, Tunisia, Libya, at Iraq.
Sinabi ni Wee-Lozada na nasa kabuuang 1,972 rehistradong botante ang naapektuhan ng suspensiyon ng pagdaraos ng halalan o kabiguan sa halalan.
Ang pagboto sa ibang bansa ay nagsimula noong Abril 10 at tatakbo hanggang sa araw ng halalan sa Mayo 9 sa Pilipinas. Iboboto nila ang mga pambansang kandidato lamang o ang mga tumatakbo para sa mga posisyon ng presidente, bise-presidente, senador, at mga party-list na grupo.
Samantala, nagbigay ng update sa pangkalahatang paghahanda ng poll body si Comelec Executive Director Bartolome Sinocruz Jr., tulad ng sa automated election system (AES) procurement, pagsasanay lalo na sa paggamit ng digital signature, deployment ng vote counting machines at official ballots. at pag-imprenta ng mga opisyal na balota, bukod sa iba pa.
Ayon kay Department of Foreign Affairs (DFA) Overseas Voting Secretariat (OVS) Director Zoilo Velasco, sa 91 foreign service posts, 90 posts na ang nagsasagawa ng kanilang pagboto.
Sinabi ni Philippine Ambassador to Singapore Joseph Del Mar Yap na sa ngayon pagkatapos ng 11 araw ng pagboto, napakataas ng voter turnout.
Aniya, mahigit 84,000 ang rehistradong botante sa Singapore.
Tinugunan at nilinaw din niya ang isyu na kumakalat sa social media kaugnay ng alegasyon na naglalabas ang embahada ng tinatawag na “pre-shaded ballots” sa mga botante nito.
Samantala, nilinaw ni Dubai Consul General Renato Duenas na walang incident report sa pre-shaded ballots mula sa watcher o voter at ang lahat ng mga balota sa Dubai ay naitala
Nauna rito, sinabi ni Commissioner Marlon Casquejo na hindi posible ang pagpapalawig ng voting period para sa mga Pilipino sa ibayong dagat dahil pinapayagan ng batas na isagawa lamang ito hanggang sa aktwal na araw ng halalan sa Pilipinas.
“The extension is not happening because we only have until May 9, Philippine time. We cannot extend beyond May. That would be a violation of the Constitution,” aniya.
Ang ideya ng pagpapalawig ng halalan ay dumating pagkatapos ng mga ulat na may mga pagkaantala sa simula ng panahon ng pagboto noong Abril 10.
“The delayed arrival of ballots has already been resolved. Just a one-day delay,” wika ni Casquejo.
